De waaier is een onlosmakelijk accessoire van de Japanse cultuur. Meer dan alleen een voorwerp om af te koelen, is de Japanse waaier altijd al verweven geweest met de fascinerende geschiedenis van het land van de rijzende zon. Tegenwoordig is het vooral een modeaccessoire dat dient als een uitgelezen medium voor artistieke expressie.
Na het lezen van dit artikel weet u meer over de geschiedenis van de Japanse waaier en de verschillende soorten waaiers die u in Japan kunt vinden.
De Japanse waaier door de jaren heen
De voorloper van de vouwwaaier zoals wij die nu kennen, ontstond in China, Egypte en Griekenland. De eerste versie van de waaier leek op een scherm met een vaste steel en kon niet worden ingeklapt.
Het waren de Japanners die in de 7e eeuw de vouwwaaier uitvonden, of sensu in het Japans. De legende vertelt dat een boer de eerste vouwwaaier ontwierp nadat hij had gezien hoe de vleugels van een vleermuis zich openden en sloten.
Vrouwen met waaiers, 1870, The Met Museum
Tijdens de Heian-periode (794 – 1185) was het gebruik van de waaier voorbehouden aan mannen en vrouwen van het keizerlijk hof. Dit accessoire was zelfs zo populair dat er wetten werden ingevoerd om het gebruik ervan te beperken tot bepaalde sociale klassen. De waaier werd traditioneel gemaakt van Japans cipressenhout en zijden draad; het aantal houten latjes dat het frame van de waaier vormde, moest de rang en status van de eigenaar weerspiegelen.
In diezelfde tijd was de waaier ook een fundamenteel accessoire in de traditionele Japanse kunst, zoals het nô– of kabuki-theater, de vertelkunst rakugo of de traditionele dans.
Tijdens de Edo-periode (1615 – 1868) verspreidde het gebruik van de Japanse waaier zich naar alle andere sociale klassen en begon Japan ze zelfs naar het buitenland te exporteren.
Japans kabuki-theater: Nishizaki Sakurako en Bando Kotji in « Yoshino Mountain »
De verschillende soorten Japanse waaiers
In Japan hebben verschillende soorten waaiers bestaan en bestaan ze nog steeds:
- De uchiwa-waaier: bestaande uit een handvat en een vast scherm van papier of stof; deze waaier kan niet worden ingeklapt. Het silhouet lijkt op een tafeltennisbatje of een palmblad. U zult dit type waaier vaak zien tijdens festivals of ceremonies. Tegenwoordig worden uchiwa vaak uitgedeeld door bedrijven en winkels die hun logo op warme dagen door de straten van de stad willen zien wapperen.
Boshu uchiwa-waaier, Tateyama City Museum
- De sensu– of ogi-waaier: dit is de vouwwaaier die iedereen kent. Hij is meestal gemaakt van bamboe bekleed met Japans papier washi, een papier van moerbeivezels dat soepel is en bestand tegen vouwen en scheuren. Sensu zijn erg leuke cadeaus om mee te nemen uit Japan; ze zijn compact, praktisch en vaak versierd met prachtige traditionele motieven. Voordat u er een aan iemand cadeau geeft, is het belangrijk om de betekenis van het Japanse motief te kennen.
Japanse vouwwaaier van bamboe, Museum of Applied Arts and Sciences
- De gunsen-waaier: ook bekend als de oorlogswaaier. Dit type waaier had een stalen frame en werd in de middeleeuwen door krijgsheren, zoals de shogun, gebruikt om bevelen door te geven tijdens de strijd. Opengeklapt diende de waaier als verzamelpunt en om troepen aan te sturen. Eenmaal gesloten, diende hij als verdediging tijdens een zwaardgevecht.
Gunsen-oorlogswaaier, Asian Art Museum
Tegenwoordig is de vouwwaaier een zeer gewaardeerd accessoire, vooral op warme dagen. De sensu-waaier is door de jaren heen gemoderniseerd en gediversifieerd. U kunt ze vinden in bamboe of plastic, met traditionele of kawaii motieven. In uw tas gestoken, vergezelt hij u overal om indien nodig voor wat verkoeling te zorgen. Hoewel dit accessoire in het Westen volledig is geaccepteerd, is het toch belangrijk om te weten hoe u een waaier opent om er alle charme en elegantie uit te halen.
