De tabi (足袋, letterlijk “voetzak”) zijn Japanse tabisokken die tot halverwege de kuit kunnen reiken. Ze zijn wereldwijd snel in populariteit gestegen. Niets verrassends als u weet welk comfort deze bijzondere sokken bieden, die de grote teen van de andere tenen scheiden. Natuurlijk hebben tabi sokken, zoals alles wat Japans is, een interessante geschiedenis.
De geschiedenis van de tabi
Deze sokken die de grote teen van de andere tenen scheiden, zijn ontworpen om te passen bij de Japanse sandalen die in die tijd veel werden gedragen, zoals de geta of de zōri als aanvulling op de kimono, het traditionele Japanse kledingstuk. De tabi verschenen voor het eerst aan de voeten van de Japanners in de 15e eeuw.
Japan was een land zonder katoen; alleen de meest welgestelde Japanners konden het zich veroorloven om deze sokken te dragen. Pas na de opening van de handel met China kon Japan grote hoeveelheden katoen importeren. Deze marktopening maakte het mogelijk om meer sokken te produceren en maakte dit accessoire toegankelijk voor alle Japanse sociale klassen.
Samurai en Chugen die zich voorbereiden op de reis. Credit: Okinawa Soba
Tabisokken worden vaak onterecht « samuraisokken » of « ninjasokken » genoemd, terwijl ze door alle sociale klassen werden gedragen, ook al worden ze over het algemeen geassocieerd met samuraikleding en traditionele kimono’s. Alle mannen en alle vrouwen konden tabi dragen, echter, er werden beperkingen op basis van sociale status ingevoerd.
Samurai in ceremoniële kledij. De man links draagt sandalen genaamd geta, de tweede draagt zori. Beiden dragen tabi. Credit: Bibliothèque Nationale de France.
Inderdaad, de proletariërs mochten alleen met blauwe sokken lopen. De Samurai daarentegen mochten elke kleur dragen, behalve goud en paars. Kunstenaars mochten elk type motief dragen (en deden dat gewoonlijk ook). En natuurlijk mochten de edelen en heren elke kleur en elk type sok dragen. Over het algemeen droegen zij de kleuren van de hogere klasse, namelijk paars en goud.
De Japanse geta sandalen werden later minder populair in het dagelijks leven van de Japanners, wat leidde tot een afname in het dragen van tabisokken.
De tabi vandaag de dag
De tabi hebben de tand des tijds doorstaan en zijn zelfs weer modieuze accessoires geworden. Ze worden tegenwoordig gedragen bij de kimono of de yukata. Ze zijn traditioneel wit van kleur, vooral voor formele gelegenheden zoals de theeceremonie of bruiloften. Buiten ceremonies om komt het voor dat mannen zwarte of blauwe tabi dragen, en vrouwen tabi met een grote verscheidenheid aan motieven en kleuren.
In tegenstelling tot westerse sokken zijn traditionele tabi niet elastisch, maar volledig gemaakt van katoen met een dikkere zool (minder stijf dan schoenzolen). Omdat de Japanse traditie voorschrijft dat men de schoenen uittrekt bij het betreden van een tempel of woning, biedt deze zool hetzelfde comfort voor de voeten als een westerse pantoffel. Deze traditionele sokken hebben bovendien de bijzonderheid dat ze aan de achterkant worden aangetrokken. Een metalen haakjessysteem aan de achterkant van de tabi, kohaze genaamd, zorgt ervoor dat de sok goed om de voet blijft zitten.
Traditionele tabi worden doorgaans niet verkocht op basis van de Franse schoenmaat, maar op basis van de lengte in centimeters. Om de juiste lengte in centimeters van de aan te schaffen sokken te bepalen, hoeft u enkel uw Franse schoenmaat te vermenigvuldigen met 0,67.
Tegenwoordig vindt u een veelvoud aan modellen, die tot de enkel of tot halverwege de kuit reiken, zoals tabi socks, wat modernere tabi-sokken zijn die zijn vervaardigd met elastische materialen zonder haakjessysteem.
Er bestaan ook tabi als schoeisel voor buiten, dikker en met rubberen zolen, die jika-tabi (地下足袋, letterlijk “tabi voor de aarde”) worden genoemd. Ze zijn ontstaan aan het begin van de 20e eeuw en zullen het onderwerp zijn van een volgend artikel op onze blog.
