Als u gevoelig bent voor Japanse legendes en de wereld van de yōkai, dan heeft u vast al eens gehoord van de Hannya-demon. En zo niet, dan heeft u zijn gezicht vast al eens ergens gezien, op een schilderij, in een film of in een manga.
Hannya (般若の面 in het Japans) is de geest van een jonge vrouw die uit de dood is teruggekeerd om haar verlangen naar wraak te stillen. Haar bijzondere gezicht, een waar masker van lijden, verschijnt vaak in fictie of op Japanse tatoeages.
Maar waar komen haar woede en jaloezie vandaan? Wat schuilt er achter haar verhaal? Wat vertegenwoordigt ze en wat is haar symboliek in de tatoeagekunst? 🧐
Ontdek nu het verhaal van deze bijzondere Japanse demon die kunstenaars blijft inspireren. 👇
👹 Geschiedenis en legende van de Hannya-demon
Illustratie door Jiaxian Jan
Hannya is een yōkai uit de familie van de Oni; u weet wel, de demonen die op ogers lijken en die geëerd worden tijdens Setsubun, een beroemd festival in Tokio. Ze belichaamt de jaloezie en woede die we terugzien in misdaden uit hartstocht en die zeer menselijke emoties zijn.
- Heel lang geleden was Hannya een gewone vrouw. Ze had prachtige ogen en een fluweelzachte huid. Bovendien betekent haar naam “wijsheid” in het Sanskriet, een teken van een pure ziel. Diep gekwetst door de man van wie ze hield, werd ze overmand door een ongekende woede. Beetje bij beetje, verteerd door jaloezie en op de rand van waanzin, dwaalde haar geest af in de duisternis en veranderde ze in een demon. 👿
Sindsdien valt het kwaadaardige en gevaarlijke wezen meestal mannen aan om haar wraak te voltrekken.
Er bestaan drie soorten Hannya-demonen, afhankelijk van de mate van jaloezie en woede die in haar huist:
- Hannya Namanari: dit eerste type demon is het zwakst en heeft nog een menselijk uiterlijk, met uitzondering van twee kleine hoorns. Deze yōkai gebruikt zwarte magie om haar wraak te voltrekken. Hoewel ze slecht is, heeft ze nog de mogelijkheid om haar menselijkheid terug te vinden.
- Hannya Chunari: dit tweede type beheerst krachtigere zwarte magie dan de eerste. Haar gezicht lijkt op dat van een demon met langere hoorns en puntige tanden. In dit stadium is het nog steeds mogelijk om haar te redden met boeddhistische gebeden.
- Hannya Honnari: dit is de meest krachtige en gevreesde Hannya-demon. Haar lichaam verandert in dat van een slang, haar vingers zijn krom met scherpe klauwen, haar tong is gespleten en haar mond kan vuur spuwen. Dat is nogal wat. 😮 Maar in dit gevorderde stadium zult u begrijpen dat er niets meer aan te doen is om haar een menselijk uiterlijk terug te geven. Het niveau van jaloezie van deze vrouwen is zo groot dat ze tot het einde van hun leven gevangen blijven in hun demonische lichaam.
🎭 Het Hannya-masker in de traditionele kunsten
Nô-masker van het type Hannya (museedesconfluences.fr) / Noh Aoi no Ue © Yoshihiro Maejima
Hannya is zeer beroemd dankzij het Nô-theater, waar ze veelvuldig wordt afgebeeld. Ze verschijnt vaak in toneelstukken en haar naam verwijst zelfs naar een specifiek type masker.
- ℹ️ Cultuurweetje: Nô-maskers worden gemaakt van cipressenhout, beschilderd en vervolgens bedekt met lak. Ze hebben de eigenschap dat ze het licht reflecteren, waardoor oneindige nuances in expressie ontstaan. Deze kunstobjecten zijn over het algemeen kleiner dan het gezicht van de acteur, aan wie ze achter het hoofd worden bevestigd met linten.
Het Hannya-masker is zeer herkenbaar: men herkent het aan de vierkante kaak en de grote open mond met een trieste en angstaanjagende glimlach. Haar blik drukt de pijn en woede uit die haar kenmerken. Zoals alle Oni heeft ze twee hoorns en warrig, plat zwart haar dat haar waanzin weerspiegelt. Het is moeilijk te geloven dat haar uiterlijk een vrouw voorstelt, zo mannelijk is haar gezicht.
Het masker is verkrijgbaar in verschillende kleuren die verschillende intenties oproepen: wit als teken van aristocratisch onderscheid, rood voor jaloezie, groen voor woede, en donker om demonische duisternis uit te drukken.
In het Nô-theater spelen acteurs in kostuum met de hoek van het masker om verschillende facetten van het personage uit te drukken en de dualiteit van haar expressie te laten doorschemeren. Naar beneden gericht lijkt het gezicht overmand door verdriet, terwijl het masker, wanneer het naar het publiek is gericht, een angstaanjagende, woedende emotie uitstraalt.
Het personage Hannya is niet eenduidig gedefinieerd in het Nô-theater; ze wordt vaak gebruikt om een boze, gekwetste of jaloerse jonge vrouw weer te geven die in waanzin vervalt tot ze demonisch wordt; hetzij door een onbeantwoorde liefde, hetzij omdat ze is vernederd door de man van wie ze hield. 💔
We vinden haar met name terug in het verhaal van Anchin en Kiyo Hime, dat het verhaal vertelt van een onmogelijke en destructieve passie tussen een priester en een vrouw, evenals in het stuk Aoi no Ue, dat verwijst naar haar kwaadaardige geest.
Bovendien heeft de demon ook haar plek gevonden in de Japanse literatuur met een speciale vermelding in Het verhaal van Genji, een cultliterair werk in Japan.
🎬 De Hannya-demon in fictie
Hannya-personage in de manga Kenshin de Zwerver / Film Onibaba (1964)
Hoewel het Hannya-masker erg populair is in het Nô-theater, vinden we het ook terug in manga en Japanse films. Misschien bent u haar al eens tegengekomen in strips en tekenfilms. De auteur Nobuhiro Watsuki verwijst bijvoorbeeld naar Hannya in zijn manga Kenshin de Zwerver. In de film Onibaba van Kaneto Shindo verschijnt het masker van de demon ook als symbool van wraak.
Al deze toespelingen en voorstellingen hebben in grote mate bijgedragen aan de populariteit van Hannya.
🔎 Betekenis van de Hannya-tatoeage
@alex_gallo_j.tattoo / @garthbneale / @eviltwinsjohan
Voor mensen met tatoeages drukt het gezicht van Hannya wraak, destructieve passie of de dualiteit tussen woede en verdriet uit. Afhankelijk van de gebruikte kleuren symboliseert het ook jaloezie of woede. De Hannya-tatoeage kan dus een manier zijn om het geweld van iemands emoties te bezweren.
Aan de andere kant worden Oni gebruikt als talismannen om boze geesten af te weren en geluk te brengen. Hoewel Hannya een kwaadaardige demon is, zou ze degene die haar draagt beschermen. Zo kan de weergave van Hannya in tatoeages ook een symbool van bescherming zijn, vooral wanneer deze wordt gecombineerd met andere elementen.
Hannya, een Oni die blijft fascineren
De Hannya-demon is erg populair in de Japanse folklore en cultuur en is doordrenkt van een sterke symboliek die de verbeelding van vele creatievelingen voedt, of het nu in het theater, in fictie of in de tatoeagekunst is. Dit wezen maakt deel uit van de subfamilie van de yurei, die wraakzuchtige geesten die de levenden komen kwellen.
Als teken van geluk of wraak, deze geest is nog lang niet uitgepraat!
Haar gezicht, meestal afgebeeld in de vorm van een masker, wordt zeer gewaardeerd in de streetwear-wereld. Men kan ook zeggen dat zo’n demon respect afdwingt!
