Een Japanse groep met een aantrekkelijk uiterlijk, een snufje energieke liedjes, strakke choreografieën, uitzinnige fans 😻 en een flinke dosis marketing: dat is het recept voor J-pop. Deze commerciële muziekstijl is een waar fenomeen in de archipel, zozeer zelfs dat het de markt domineert. Als vrucht van de marketingindustrie is Japanse pop alomtegenwoordig in de media, ondersteund door anime, videogames en karaoke.
Waar komt dit muziekgenre vandaan? Wie zijn deze vluchtige J-popsterren die in Japan idols worden genoemd? Ontdek zonder verder uitstel de wereld van de Japanse pop.
🎧 J-pop, een mix van westerse en lokale muziek
J-pop, ontstaan in 1988 in het land van de rijzende zon, is net als zijn Koreaanse neef K-pop voortgekomen uit de lokale traditionele muziek, waaraan westerse trends zijn toegevoegd. Deze muziekstijl is een van de 4 huidige muziekgenres in Japan, net als J-rock, J-rap en enka.
De term J-pop voor Japanese popular music werd gelanceerd door het radiostation J-Wave om lokale muziek aan te duiden die beïnvloed is door westerse mode. Het genre is geïnspireerd op rock-‘n-roll, disco, dance, elektro, soul, hiphop en r&b-trends. Met teksten in het Japans, bedoeld voor tieners, surft de J-pop op de grote Amerikaanse of Europese stromingen. Zo onderscheiden we gevarieerde muziekstijlen die variëren van hyperactief tot meer klassieke melodieën.
De oorsprong van de J-pop
Geërfd van de populaire Japanse muziek uit de 19e eeuw en beïnvloed door westerse klanken, is de J-pop het resultaat van een historische en culturele evolutie.
In het Meiji-tijdperk was de eerste stroming van populaire muziek het enka-genre, dat verwijst naar de straatmuzikanten. Deze artiesten werden begeleid door traditionele Japanse instrumenten.
Later, met de komst van de radio, doken westerse liedjes op in de archipel. We bevinden ons in de jaren 20 en jazz is erg populair in Japan. Tegelijkertijd worden Europese klassiekers steeds vaker uitgezonden op de radio. Gaandeweg werden bepaalde populaire titels uit het buitenland door de Japanners in hun eigen taal gecoverd. Dit is de geboorte van het kayokyoku-genre. De traditionele muziek van de enka werd verrijkt met westerse klanken.
De opkomst van kayokyoku
Tijdens de Amerikaanse bezetting werd enka, dat Japanse waarden vertegenwoordigde, opzij geschoven. Men gaf de voorkeur aan kayokyoku. Aan de andere kant verschenen er nieuwe muziekstijlen in Japan, zoals boogiewoogie, blues of country. De enka verloor zijn traditionele DNA om te muteren naar een meer westerse stijl, terwijl de Japanse vertaling behouden bleef. Bovendien droeg de komst van de televisie bij aan de ontwikkeling van kayokyoku.
Wilt u naar enkele beroemde nummers in de kayokyoku-stijl luisteren?
De erfenis van rock-‘n-roll
In 1952 keerde jazz in volle kracht terug naar de archipel met het succes van Afro-Amerikaanse artiesten zoals Louis Armstrong. Lokale muzikanten richtten zich echter meer op country, wat toegankelijker was.
Het einde van de jaren 50 en de roem van Elvis Presley markeerden de komst van rock in Japan, toen een countrygroep een beroemd nummer van de Amerikaanse ster coverde. Evenzo inspireerden The Beatles vele lokale popartiesten. Zo tekenden de jaren zestig voor de mode van rockabilly, de elektrische gitaar en popmuziek.
Yellow Magic Orchestra, Japanse synthpopgroep, beter bekend onder de naam YMO.
Naar Amerikaans model mengen sommige Japanse artiesten traditionele muziek met rockgeluiden. De groep Happy End, die de Japanse muziek sterk heeft beïnvloed, is daar een voorbeeld van. In de jaren 70 markeren groepen zoals Southern All Stars of YMO de geschiedenis van de J-pop. Bovendien explodeert het aantal vertaalde liedjes.
De opkomst van de idolen
Parallel hieraan verschijnen de artiestenbureaus die op zoek zijn naar nieuw talent. Zij zijn het die volledig “de idolen” en de marketingcodes creëren om het succes van hun carrières te garanderen. Zij verzorgen de scouting, de auditie en de intensieve training van de toekomstige sterren.
Onder de pioniers bevindt zich het bureau Johnny and Associates, gespecialiseerd in het werven van mannelijke artiesten. Beetje bij beetje worden de fletse kopieën van buitenlandse sterren vervangen door lokale sterren, wat leidt tot de eerste Japanse boybands van de jaren 70. De melodieën worden ontworpen door gerenommeerde tekstschrijvers en componisten en de teksten worden altijd in het Japans gezongen met het oog op verbondenheid met het publiek.
De jaren 80 werden gekenmerkt door vrouwelijke figuren. Gedurende een heel decennium brachten idolen met de uitstraling van nette jonge meisjes een revolutie teweeg in de J-pop in het land van de rijzende zon. Het fenomeen zwakte af in de jaren 90 toen de economie van Japan op haar hoogtepunt was, om vervolgens enkele jaren later met de financiële crisis weer terug te keren. Onder invloed van nostalgie dachten de Japanners terug aan de idolen van hun adolescentie. Zo blies de groep Morning Musume de passie voor de sterretjes in de jaren 2000 nieuw leven in. We kunnen de beroemde producent Yashuki Akimoto noemen, die aan de basis stond van de gigantische meidengroepen.
Namie Amuro, J-popzangeres en Japans idool in de jaren 90.
Onder invloed van de crisis herzien platenmaatschappijen hun marketingstrategie door media gratis optredens aan te bieden in ruil voor zichtbaarheid. Zo verschenen idolen overal op televisie en in reclames. De sterren uit die tijd onderscheidden zich door stedelijke invloeden, in lijn met de kinderen van de crisis. De zangeres Namie Amuro belichaamt deze breuk perfect en geeft een nieuwe impuls aan de idolen van de 2e generatie.
💓 De J-pop idolen in Japan
Veel van deze jonge Japanners tussen de 16 en 25 jaar melden zich aan voor audities. Zij worden geselecteerd op hun uiterlijk voordat zij een artistieke opleiding volgen die hen voorbereidt op hun sterrenbestaan. Zodra de groep is gevormd, volgt er een heel mediasysteem. Uiteindelijk slagen maar weinig idolen erin om een plek te veroveren in de wereld van beroemdheden voordat zij weer in de volledige anonimiteit verdwijnen. Hun carrière is over het algemeen zeer kort en eindigt vaak voor het bereiken van de meerderjarigheid of na een mediaschandaal.
De boysbands of girlsbands die voor een beperkte duur onder contract staan, wonen soms samen om een band op te bouwen. Zij ondergaan een intensieve training in dans, zang of een andere discipline, aangepast door hun manager, en besteden enorm veel tijd aan het werken aan hun imago. Tot slot, zodra zij er klaar voor zijn, tekent de groep een contract bij een platenmaatschappij.
De leden van de J-popgroep AKB48.
Naast hun artistieke activiteiten beheren de idolen hun bekendheid op sociale media. Zij worden echte zakelijke machines, die optredens en fotoshoots voor de productie van merchandise aan elkaar rijgen. Soms nemen zij reclamespots op of presenteren zij televisieprogramma’s. Alles is berekend zodat de groep een succes wordt. Merk op dat de winsten ten goede komen aan de entertainmentindustrie. Jazeker, heel vaak ontvangen de idolen slechts een eenvoudig salaris.
Tijdens hun carrière doen de idolen zich voor als vrijgezel omdat zij beschikbaar moeten zijn in de ogen van hun fans. Over het algemeen zijn het aantrekkelijke, overbelichte persoonlijkheden. Hun kleinste gebaren voeden de pers en de geruchten. In tegenstelling tot Amerikaanse of Europese sterren onderhouden zij een nauwe relatie met hun fans door echt contact met hen te bevoorrechten.
🙆 De onmisbare J-popgroepen
👯 AKB48
De J-popgroep AKB48, die tegenwoordig meer dan honderd vrouwelijke idolen verenigt, is zonder twijfel de populairste in Japan. Vertegenwoordigd door 48 jonge meisjes, treedt AKB48 op in een eigen concertzaal. Op het programma: aanstekelijke liedjes, eenvoudige choreografieën en actuele onderwerpen op een popdeuntje. AKB48 bestaat uit meerdere teams met een variabele bezetting. Het concept is ontstaan bij producent Yasushi Akimoto, die de groep in 2005 oprichtte, evenals andere soortgelijke entiteiten. Vandaag de dag verbreken deze in Japan verafgode sterretjes alle records wat betreft verkochte albums en singles. Hun geheim: de meisjes binden fans aan zich door een hechte band met hen te onderhouden.
🎤 Hatsune Miku
Virtuele superster met lang blauw haar, Hatsune is een avatar die voortkomt uit spraak-synthesesoftware. Oorspronkelijk werd de popster gecreëerd door het merk Yamaha om Vocaloid 2 te vertegenwoordigen. Een waar icoon van de J-pop, ze is een onmisbare figuur geworden in de popcultuur in Japan en Europa. De zangeres is in staat om een menselijke stem te reproduceren en te synthetiseren en kan 100.000 nummers vertolken die door fans of componisten zijn gemaakt. Bovendien heeft ze al samengewerkt met internationale sterren zoals Lady Gaga of Pharell Williams. Hatsune Miku is zeer beroemd in het land van de rijzende zon en treedt regelmatig op in Europa. Tijdens haar concerten wordt haar hologram op de schermen geprojecteerd.
👸 Kyary Pamyu Pamyu
Deze jonge zangeres is de belichaming van de kawaii-stijl. Ze is 25 jaar oud en wereldwijd bekend dankzij haar nummer Pon Pon Pon. De Prinses van de Japanse Pop speelt graag met paradoxen door het schattige te mengen met lugubere elementen. In haar videoclip zijn hersenen te zien, in een decor dat doet denken aan een trip onder invloed van drugs. De zangeres is ook model en modeblogger. Haar extravagante stijl met een poppenachtige uitstraling en haar psychedelische universum verleiden talloze fans. De videoclip van Pon Pon Pon heeft overigens meer dan 160 miljoen views op Youtube.
📀 Perfume
Deze groep, gevormd in de jaren 2000, is zeker een van de bekendste in Japan en in het buitenland. De groep bestaat uit 3 zangeressen afkomstig van de Actors School Hiroshima: Nocchi, Kashiyuka en A-chan. Hun carrière nam een vlucht in 2007 dankzij de single Chocolate Disco, die hen naar de voorgrond van het podium bracht. In 2012 tekenden zij een contract bij Universal Music, wat de deuren opende naar een internationaal succes. Perfume staat voor muziek met dance-, synthpop-, techno- en houseklanken. 20 jaar later blijft het vrouwelijke trio een onmisbare groep in Japan. De sleutels tot hun lange carrière: een innovatieve benadering van pop.
💪 Deadlift Lolita
Dit in 2017 opgerichte duo van idols is een mix van J-pop en metal die Leadybird, een Australische travestiet-worstelaar, en Reika Saiki, een Japanse bodybuilder en tevens worstelaar, samenbrengt. In hun videoclips is Deadlift Lolita een totaal krankzinnige mix van bodybuilding en kawaii. Een energiek geluid dat de onschuld van pop combineert met de kracht van deathmetal. De groep is zowel origineel als verbluffend en biedt een gespierd optreden op het podium. Een geweldig duo!
Bent u fan van J-pop? Laat ons in de reacties weten wat uw favoriete groep is! 😃👇
