Wat als minder leven u gelukkiger zou maken? De Japanse levensstijl is opnieuw een bron van inspiratie voor de hele wereld.
Japans minimalisme is de kunst om het overbodige weg te laten, zodat het essentiële naar voren kan komen. Een stroming die raakt aan kunst, interieurontwerp, opruimen en filosofie. Extreme vereenvoudiging, soberheid en bescheidenheid: minimalisme is verweven met vele aspecten van de Japanse cultuur en de Japanners lijken dit volledig in hun levensstijl te hebben geïntegreerd.
Hun meester? Fumio Sasaki, een aanhanger van “less is more” die in Japan zeer populair is en Danshari propageert, een materieel en spiritueel concept.
Dus, hoe kunt u deze bijzonder bevrijdende filosofie toepassen? Een focus op Japans minimalisme.
Japans minimalisme, voor een terugkeer naar de essentie
Door onszelf te overladen met nutteloze zaken, lopen we uiteindelijk het essentiële mis. De Japanners hebben dit goed begrepen. Om hiervan overtuigd te raken, hoeft u alleen maar een traditioneel huis in het Land van de Rijzende Zon te bezoeken… U zult geen opsmuk of rommel zien. Vandaag de dag is deze trend nog steeds populair en spreekt deze steeds meer westerlingen aan, die slachtoffer zijn van de consumptiemaatschappij. Als weerspiegeling van de Japanse cultuur werd het minimalisme gepopulariseerd door Fumio Sasaki, een voormalige sloddervos die zijn leven transformeerde door deze kunst te cultiveren.
Het traditionele minimalistische Japanse interieur
Strakke lijnen, scheidingswanden die daglicht doorlaten, neutrale tinten en ruwe materialen… traditionele Japanse huizen hebben een enorme charme. Natuurlijkheid, eenvoud en het essentiële vormen de kern van hun architectuur.
De alomtegenwoordige natuur
In Japan onderscheiden traditionele woningen zich door hun soberheid en natuurlijke elegantie. Ruwe materialen zoals hout, steen, papier, bamboe of rijststro zijn de belangrijkste elementen die worden gebruikt in de architectuur en het interieurontwerp. Merk op dat de natuur alomtegenwoordig is in de Japanse cultuur. Zo beschikken de bewoners van de archipel vaak over zen-tuinen of binnenplaatsen. Ook is de vloer meestal bedekt met tatami (gevlochten stro), behalve in de hal (genkan), het toilet en de keuken.
Een vereenvoudigde architectuur
Binnen valt direct het gebrek aan muren op, evenals de eenvoud van de inrichting. In plaats van muren vindt u schuifdeuren waarmee ruimtes naar behoefte kunnen worden aangepast. De Shoji zijn scheidingswanden van hout bekleed met papier washi om licht door te laten, terwijl de Fusuma ondoorzichtige panelen zijn.
Het minimale noodzakelijke
Het is duidelijk dat de inrichting van traditionele Japanse huizen zeer sober is. Meubels zijn op één hand te tellen en staan meestal op de grond. Niets staat er zomaar. Elk object moet functioneel zijn in een kamer.
Zo bevat de slaapkamer alleen het noodzakelijke om te slapen. Dat wil zeggen een bed of een eenvoudig futon op de grond, dat overdag in een kast wordt opgeborgen. De badkamer bevat slechts een houten badkuip genaamd “Ofuro” en een kleedruimte met een wastafel. In de woonkamer bestaat het meubilair uit een Kotatsu, een lage tafel die dienst doet als verwarming, en Zabuton, rechthoekige kussens die rond de tafel liggen om te eten of andere bezigheden uit te voeren. Het belangrijkste element van de inrichting is zonder twijfel de Tokonoma, een verhoogde ruimte gewijd aan kunst waar een schilderij, een kalligrafie of bloemstukken (Ikebana) worden tentoongesteld.
Fumio Sasaki, de leider van de minimalisten 2.0
Fumio Sasaki. Bron: https://twothirds.com/blogs/journal/fumio-sasaki-longing-for-less
Kent u deze Japanse auteur, de ster van het Japanse minimalisme? Zijn bestseller “L’essentiel et rien d’autre” is in Japan meer dan 250.000 keer verkocht. Ondanks zijn populariteit blijft Fumio Sasaki een bescheiden persoon. Als bewijs: hij leeft van nauwelijks 800 euro per maand in een klein appartement en bezit niet meer dan vier broeken en drie T-shirts in zijn garderobe! In een wereld waar de media ons constant aanzetten tot meer consumptie, verkiest de auteur zich los te maken van materiële zaken om zich volledig te wijden aan menselijke relaties, reizen en de natuur.
Deze minimalistische veertiger woont in een ruimte die vrij is van snuisterijen en andere futiliteiten, zodat hij alleen het essentiële in huis heeft: een bureau, een bed, een tafel, een paar boeken, een laptop en toiletartikelen. Fumio Sasaki zou het record voor de snelste verhuizing ter wereld kunnen verbreken. Toch was de glimlachende en serene man van nu niet altijd zo. In zijn jeugd was hij een echte feestganger. Bovendien had deze verzamelaar de gewoonte om objecten op te stapelen. Op een dag was hij de rommel om zich heen beu en besefte hij dat hij te gehecht was aan spullen. Zo wendde hij zich tot het minimalisme en nam hij een totaal andere levensstijl aan. Door afstand te doen van zijn bezittingen, vond Fumio Sasaki meer helderheid over zijn diepere waarden en zijn persoonlijkheid. Zo onthuld, voelt hij zich gelukkiger.
Danshari, de kunst van minimalistisch opruimen in Japan
De Danshari is zowel praktisch als spiritueel en is een levenskunst die de band met objecten en de materiële wereld in een hyperconsumptiemaatschappij ter discussie stelt. Door zich te ontdoen van het nutteloze, wordt de geest op zijn beurt bevrijd van de negatieve lasten van de omgeving. Meer dan alleen een kwestie van materiële orde, streeft het concept ernaar om voldoening te bereiken door te ontspullen, zowel materieel als emotioneel.
Oorsprong en etymologie van Danshari
Danshari 断捨離 bestaat uit 3 kanji die respectievelijk betekenen: “Weigeren“, “Weggooien” en “Loslaten“. Voortgekomen uit het zenboeddhisme en de Wabi-Sabi, een esthetisch concept dat eenvoud en imperfectie eert, vormt de Danshari de kern van de Japanse minimalistische stroming. Deze filosofie die het opgeven van materialisme propageert om innerlijke rust te vinden, rust op drie pijlers: “Weigeren om uzelf te overladen”, “Weggooien van nutteloze zaken” en “Loskomen van het materiële”. Bovendien heeft de Danshari de opruimmethode geïnspireerd die is uitgevonden door Hideko Yamashita, de eerste consultant op dit gebied.
Danshari-methode: enkele regels om te respecteren
Na Marie Kondo en haar beroemde Konmari-methode is opruimen nog nooit zo populair geweest in Japan. In 2016 onthulde Hideko Yamashita op haar beurt de geheimen van een opgeruimd huis, met een spirituele benadering.
Via haar boek “DanShaRi, L’art du rangement” onthult de auteur hoe u zich kunt ontdoen van het overbodige en gelukkiger kunt worden door simpelweg 3 regels te volgen:
-
Weiger om objecten mee naar huis te nemen
Het spreekt voor zich: voorkomen dat u prullaria en andere nutteloze zaken in huis haalt, is de basis van het opruimen. -
Stel uw gehechtheid aan materiële zaken ter discussie
Om te voorkomen dat u spullen opstapelt, kan het nodig zijn om uw relatie met objecten te onderzoeken en weer wat afstand te nemen van het materiële. -
Laat de drang om te consumeren los
Door niet toe te geven aan impulsieve aankopen, zelfs als de media ons aanzetten om steeds meer te consumeren, herwint u uw vrijheid.
Zoals u zult begrijpen, zullen deze drie imperatieven u helpen om een opgeruimd en aangenaam huis te behouden, terwijl ze u naar een serener leven leiden.
De Ma, de filosofie van het Japanse minimalisme
De Ma 間 is een concept dat zeer aanwezig is in de Japanse cultuur en met name in de kunst. Ma betekent “interval” of “afstand” en is niets minder dan de leegte die harmonie creëert. U weet wel… die kleine tussenruimte die een compositie tot zijn recht laat komen. Ikebana, kalligrafie, zen-tuinen en architectuur maken volledig gebruik van dit esthetische begrip. De Ma is zelfs zo verankerd in de archipel dat we het terugvinden in sociale relaties: het is de juiste afstand die men tot de ander kan bewaren.
Eigenlijk gaat het niet echt om leegte, maar eerder om de ruimte die twee objecten of twee geluiden met elkaar verbindt. Meer dan een ruimtelijk begrip is Ma ook een temporeel concept dat verwant is aan ritme. Elke muzikant weet het: een stilte of een breuk is een uitstekende manier om ritme te creëren. Kunstenaars en intellectuelen hebben zich dit Japanse minimalistische concept eigen gemaakt, dat de grenzen lijkt te zijn overgestoken. Hierdoor vinden we Ma in het Westen terug in vele domeinen, zoals muziek, dans, de kunst van film of fotografie en architectuur. 
Om dit artikel af te sluiten: het gevoel van overvloed maakt niet gelukkiger, in tegenstelling tot wat men zou denken. Stress, mentale belasting, druk: dat is waar u zich aan blootstelt wanneer u in excessen leeft. Tegen de stroom van het consumentisme in, streeft het Japanse minimalisme ernaar om geluk te vinden in het loslaten. Alles doet vermoeden dat ware rijkdom niet voortkomt uit wat u heeft, maar uit wat u onthult.
