De Japanse cinema staat wereldwijd bekend om haar samoeraifilms, animatiefilms, angstaanjagende yūrei en populaire sciencefictionmonsters. Als een van de meest productieve filmindustrieën ter wereld kent zij vele genres, variërend van historische films tot hedendaagse cinema, inclusief theater, yakuza-verhalen, jeugdfilms en erotiek.
Vandaag bespreken we een categorie die de popcultuur van het land sterk heeft beïnvloed.
De Kaijū eiga is een genre uit de Japanse cinema waarin gigantische wezens centraal staan, waarbij gebruik wordt gemaakt van acteurs in latex monsterpakken en maquettes van kartonnen steden. De internationale ster: Godzilla, met maar liefst dertig films op zijn naam. Sinds het succes van deze saga zijn er vele andere kaijū eiga verschenen.
Dompel u onder in de sfeer van de monsterfilms en ontdek de titels die u absoluut moet zien.
😱 Kaijū eiga, de monsterfilm
King Kong en Rodan vs. King Ghidorah. Credits: blackdoom0 op DeviantArt
De grond die beeft, gebrul, instortende gebouwen… dit alles onder de destructieve waanzin van een gigantisch monster dat chaos zaait in het hart van een grote stad, vaak met een ecologische boodschap als achtergrond… Dat is het typische scenario van het Kaijū eiga-genre. Laten we de oorsprong van de monsterfilms in Japan eens nader bekijken.
☝️ Wat betekent kaijū?
Kaijū 怪獣 betekent in het Japans “vreemd beest” of “mysterieus wezen“, en in ruimere zin de weinig sympathieke grote beesten die we “monsters” noemen. De term eiga 映画 verwijst naar het filmgenre. In Japan zijn er talloze filmcategorieën, zoals chanbara eiga (het equivalent van onze zwaardvechtfilms), yakuza eiga, yūrei eiga of zelfs pinku eiga voor erotische films. We kunnen “kaijū eiga” dus vertalen als “Japanse monsterfilm“.
📌 Een korte geschiedenis van het kaijū eiga-genre
Monsterfilms ontstonden in de Verenigde Staten met “King Kong” in 1933, waarin een jonge vrouw in de greep raakt van een enorme gorilla die New York verwoest. Twee decennia later vertelt “The Beast from 20,000 Fathoms” over het ontwaken van een verschrikkelijk wezen na een kernproef. In deze naoorlogse periode krabbelde Japan langzaam op na de trauma’s van Hiroshima en Nagasaki. Het was in die tijd dat Godzilla, oorspronkelijk Gojira genoemd, in 1954 in de archipel verscheen.
Dankzij het succes lanceerde de SF-film een nieuw genre in het Land van de Rijzende Zon: de monsterfilm of kaijū eiga. Geïnspireerd door de gevolgen van kernwapens, tonen kaijū eiga-films vaak scènes van massale vernietiging als een vorm van bewustwording. Godzilla was zo’n succes dat er vele vervolgen op kwamen.
🦖 Godzilla, de koning van de Japanse monsters
Iedereen heeft zijn naam wel eens gehoord: Godzilla, het legendarische monster uit de Japanse cinema, werd bedacht door de Japanse producent Tomoyuki Tanaka. Geïnspireerd door het succes van King Kong, wilde hij meeliften op de golf van gigantische monsters. Zijn echte naam is Gojira (een samentrekking van het Japanse “gorira” voor gorilla en “kujira” voor walvis) en dit prehistorische reptiel lijkt op een mix tussen een dinosaurus en een alligator. Hij is herkenbaar aan zijn gigantische omvang, ruwe schubben, rugstekels, krachtige staart en vlijmscherpe kaken. De film werd geregisseerd door Ishiro Honda, de meester van het genre, en geproduceerd door de Tōhō Studio. Het was een enorm succes dat sinds de jaren 50 talloze fans heeft weten te boeien.
🦍 De lijst met de beroemdste kaijū
Na King Kong, de losgeslagen gorilla, en Gozilla, het legendarische reuzenhagedis-monster, hebben andere kaijū de geschiedenis van de sciencefiction getekend:
Anguirus (1955):
Een dinosaurus van het type ankylosaurus en het eerste monster dat Godzilla uitdaagde.
Rodan (1956):
Een gigantisch prehistorisch reptiel dat vliegt met de snelheid van een hypersonisch vliegtuig.
Mothra (1961):
Een gigantische vlinder die de natuur beschermt, vergezeld door twee piepkleine feeën.
Gamera (1965):
Een gigantische schildpad, bedacht door de Daiei Film-studio om te concurreren met Godzilla.
Baran (1958):
Een prehistorisch wezen dat lijkt op een grote hagedis met rugstekels.
Ghidorah (1964):
Een gouden draak met drie koppen, de aartsvijand van Godzilla, ook wel King Ghidorah genoemd.
🤩 Deze Kaijū-films moet u absoluut zien
Onder de kaijū-films zijn er enkele die cultstatus hebben verworven door hun creativiteit of de destijds gebruikte special effects. Van 1930 tot nu, hier is de lijst met monsterfilms die u niet mag missen.
🔶 King Kong door Merian C. Cooper en Ernest B. Schoedsack (1933)
& Remake door Peter Jackson (2005)
Een schip vaart naar Skull Island voor filmopnames waar Ann Darrow, een mooie blonde vrouw, de ster van is. Op dit eiland, bevolkt door prehistorische dieren, leeft een vreemd wezen dat door de inboorlingen wordt aanbeden. Zodra ze aankomt, wordt Ann ontvoerd en geofferd aan de god Kong.
🔶 Godzilla door Ishiro Honda (1954)
& Godzilla Resurgence door Hideaki Anno en Shinji Higuchi (2016)
Een vissersboot wordt verlaten teruggevonden in de baai van Tokio. Na onderzoek blijkt het werk te zijn van een gigantisch wezen dat in staat is de mensheid te vernietigen. Kort daarna duikt het monster op in het centrum van Tokio en verwoest alles op zijn pad, wat vele slachtoffers eist.
🔶 Rodan door Ishiro Honda (1956)
In het zuiden van Japan, in een klein dorpje op het eiland Kyushu, worden mijnwerkers slachtoffer van vreemde aanvallen. Een diep geschokte overlevende vertelt dat hij het uitkomen van een gigantisch ei heeft gezien.
🔶 Mothra door Ishiro Honda (1961)
Mannen reizen naar een mysterieus, zwaar bestraald eiland en ontdekken daar een inheemse bevolking en twee piepkleine feeën. Deze laatsten worden ontvoerd, wat de woede opwekt van de godheid van het eiland: Mothra. De larve groeit uit tot een enorme vlinder die alles op zijn pad vernietigt.
🔶 Atragon door Ishiro Honda (1963)
Mu, een oude beschaving die door de oceaan is verzwolgen, staat op het punt weer aan de oppervlakte te komen om de wereld te veroveren. Geconfronteerd met deze planetaire dreiging slaat de aarde terug en stuurt een geduchte vliegende onderzeeër om de draak van Mu te bevechten.
🔶 Ghidorah, the Three-Headed Monster, door Honda Ishiro (1964)
Een meteoriet stort neer op aarde. Kort daarna doet een marsbewoner uit de toekomst mysterieuze voorspellingen. De mensheid zou worden vernietigd door een titanisch monster. Godzilla, Mothra en Rodan moeten de handen ineenslaan om het verschrikkelijke wezen met drie koppen, genaamd Ghidorah, te bevechten.
🔶 Gamera door Noriaki Yuasa (1965)
Op de Noordpool wekt een verschrikkelijke atoomexplosie een prehistorisch wezen dat al 8000 jaar onder het ijs vastzat. Aangetrokken door de warmte van de stad, begeeft het hongerige monster zich naar Tokio en zaait daar chaos.
🔶 Daimajin door Kimiyoshi Yasuda (1966)
In het middeleeuwse Japan bidt een volk dat wordt onderdrukt door de macht en het geweld van een meedogenloze heer tot een enorm stenen standbeeld. De krijgsgodheid komt tot leven om de dorpelingen te hulp te schieten.
🔶 The Host door Bong Joon Ho (2006)
Park Hee-bong leidt een vredig leven met zijn familie in Seoel en runt een snackbar vlak bij de rivier de Han. Het water is daar erg vervuild. Op een dag duikt er een watermonster op uit de diepten van de rivier de Han, zaait terreur en ontvoert Hyun-seo, zijn kleindochter.
🔶 Cloverfield door Matt Reeves (2008)
In New York organiseert Rob een verrassingsfeestje met zijn vrienden voor zijn vertrek naar Japan. Zijn vriend Hub heeft de taak om de avond te filmen. Alles verloopt normaal totdat de gasten een hevige schok voelen: een kaijū is bezig Manhattan te verwoesten.
🔶 Pacific Rim door Guillermo del Toro (2013)
De mensheid wordt aangevallen door gigantische wezens die de planeet verwoesten. Zelfs de strijdkrachten van het leger slagen er niet in hen te bestrijden. Een voormalige piloot en een vrouw worden als laatste hoop opgeroepen. Aan boord van een enorme robot proberen ze de wereld te redden.
Ultraman. Bron: web-japan.org
Sinds de jaren 50 hebben de kaijū eiga hun stempel gedrukt op de Japanse popcultuur. Met deze cult-fictiemonsters, special effects en steeds indrukwekkendere stunts blijft het genre fans tot op de dag van vandaag enthousiasmeren. En u, wat is uw favoriete kaijū?
