Yoi otoshi o ! Eind december bereiden de Japanners zich voor om het nieuwe jaar te vieren. En toch zijn er geen champagne of confetti te bekennen.
Het Nieuwjaar in Japan is een zeer belangrijk familiefeest vol tradities. De viering, Oshogatsu genaamd, duurt meerdere dagen waarin families samenkomen. Op het programma van de avond van 31 december: ontspanning, televisie kijken en bidden in tempels of heiligdommen.
Ontdek hoe de Japanners de overgang naar het nieuwe jaar markeren.
⏳ De voorbereidingen voor het Japanse Nieuwjaar
In Japan wordt de maand december gekenmerkt door diepgewortelde tradities om het nieuwe jaar met een goede basis te beginnen. De verandering vereist een goede voorbereiding en vooral een flinke dosis inzet.
Om de voorbereidingen voor het Nieuwjaar te garanderen, nemen Japanners soms vrij tijdens de laatste dagen van december. Wat vrij uitzonderlijk is in Japan! Bovendien zijn veel winkels en openbare diensten gesloten. Het is het ideale moment om uw huis te zuiveren en te decoreren, uw wensen te versturen of de gerechten voor het Nieuwjaar te bereiden.
🧹 De grote schoonmaak aan het einde van het jaar
Aan het einde van de maand december beoefenen de Japanners de Osoji, een zuiveringsritueel dat dateert uit de Edo-periode. Huizen worden van onder tot boven schoongemaakt en men brengt orde aan in de zaken om het komende jaar goed te beginnen. Schulden worden afbetaald en men ruimt oude dossiers op.
Naast woningen ondergaan ook scholen en kantoren een grote voorjaarsschoonmaak. Op dezelfde wijze worden boeddhistische tempels en heiligdommen afgestoft en ontdaan van kwade geesten.
Voor het Japanse Nieuwjaar 2022 is het tijd voor goede voornemens!
💌 De nieuwjaarswensen
Het einde van het jaar is ook de periode waarin men wenskaarten (nengajo) schrijft. Deze gewoonte die dateert uit de Nara-periode is erg belangrijk in Japan en vraagt fenomenaal werk van de posterijen zodat alles op 1 januari in de ochtend bezorgd kan worden. Zo worden er elk jaar meer dan twee miljard nengajo verstuurd 😮.
Het is de gelegenheid om een gelukkig nieuwjaar en een goede gezondheid te wensen en om dierbaren te bedanken. De wensen gaan vaak vergezeld van een loterijnummer, een favoriet spel van de Japanners om het jaar goed te beginnen.
Een kleine selectie nengajo-kaarten te koop in Japan.
🥂 Bonenkai-avonden om het einde van het jaar te vieren
Hoewel het Japanse Nieuwjaar voornamelijk in familieverband wordt gevierd, is de laatste week van december gewijd aan vrienden en collega’s. Het is dan ook niet ongebruikelijk om feestelijke avonden door te brengen om het afgelopen jaar te “vergeten” en het volgende jaar met optimisme te verwelkomen.
🎍 Traditionele decoraties voor het Japanse Nieuwjaar
Na Kerstmis versieren de Japanners hun ruimtes met symbolische voorwerpen:
- De kadomatsu is een sculptuur van dennenhout en bamboe die bij de ingang van huizen wordt geplaatst en staat voor een lang leven.
- De shimenawa of gevlochten strooien touw dat aan de deur wordt gehangen, wordt geacht boze geesten te weren.
- Ten slotte is de kagami mochi een samenstelling van traditionele rijstkoekjes voor het Nieuwjaar, bekroond met een kleine bittere sinaasappel.
Het dier dat door de Chinese kalender wordt aangekondigd, staat ook in de schijnwerpers in de woningen. In 2021 was het het jaar van de Os; 2022 wordt het jaar van de Tijger. Het is dus dit teken dat de horoscoop van het jaar zal beïnvloeden. Na de feestdagen worden de traditionele ornamenten meestal in de tempels verbrand om geluk te brengen aan het huishouden.
Traditionele Japanse decoraties: kadomatsu, shimenawa en kagami mochi.
🤩 Oudejaarsavond in Japan
De Japanse oudejaarsavond heeft niets te maken met het feest zoals wij dat kennen. Terwijl de sfeer in Frankrijk feestelijk is, eindigt men het jaar in Japan vaak voor de televisie.
🥣 De Japanse oudejaars-soba
Verre van de traditionele foie gras en gerookte zalm, neemt men in het land van de rijzende zon genoegen met een eenvoudige noedelbouillon als tv-maaltijd.
Op de avond van 31 december wil de Japanse traditie dat men voor middernacht soba toshikoshi eet om een lang leven te garanderen. Dit gerecht van lange boekweitnoedels geserveerd in een bouillon symboliseert de overgang naar het nieuwe jaar en een lang leven.
U kunt het recept voor soba toshikoshi vinden op tarasmulticulturaltable.com
📺 Het tv-programma voor oudejaarsavond
Kohaku en Gaki no Tsukai zijn de twee favoriete variétéprogramma’s van de avond van 31 december.
De eerste is een ware instelling in het land van de rijzende zon. Het betreft een zeer populaire jaarlijkse muziekwedstrijd in Japan, waarbij de beste artiesten van de archipel in twee teams tegen elkaar strijden. Dit programma, uitgezonden op NHK, breekt alle kijkcijferrecords. De tweede is een serie sketches en humoristische spelprogramma’s die op Nippon TV wordt uitgezonden.
🔔 De 108 klokslagen om middernacht
In de nacht bezoeken veel Japanners de shinto-heiligdommen of gaan zij naar boeddhistische tempels om daar de 108 klokslagen te horen. Het is een zuiveringsritueel waarbij elke klokslag staat voor een verleiding in het boeddhisme… De laatste slag valt precies op 31 december om middernacht; een manier om zich te bevrijden van zonden en het nieuwe jaar met een schone lei te beginnen.
🎉 Nieuwjaarsdag in Japan
De eerste januari is geen dag van rust in Japan. Op het programma: het eerste tempelbezoek, het aanschouwen van de zonsopgang, een toost met sake. Jazeker, een goed jaar moet u verdienen!
🙏 Het eerste gebed van het jaar
Op 1 januari, vanaf middernacht, zijn de tempels en heiligdommen overvol voor de Hatsumode. Vlak na de 108 klokslagen wachten enorme menigten geduldig voor de heilige plaatsen om te gaan bidden. Sinds de Edo-periode is het voor de Japanners de gewoonte om de godheden te bezoeken om hen te bedanken voor het afgelopen jaar en om hun bescherming te vragen voor het volgende jaar. Het eerste gebed van het jaar vertegenwoordigt een traditie die bijzonder diep geworteld is in het Land van de Rijzende Zon. 1 januari is ook de gelegenheid om een omikuji te trekken, om het geluk van de komende 12 maanden te voorspellen.

Het trekken van een omikuji, een klein papiertje dat het geluksniveau voor het komende jaar zal voorspellen. Foto van Daniel Gregoire.
🌞 De eerste zonsopgang van het jaar
Op Nieuwjaarsdag staan veel bewoners van de archipel heel vroeg op om de eerste zonsopgang (Hatsuhinode) te bewonderen en de Toshigami (godheden van het jaar) te verwelkomen. Deze traditie, geërfd van de keizer in de Heian-periode, brengt geluk aan de dappersten. Sommigen aarzelen niet om de weg naar Shizuoka af te leggen om het prachtige uitzicht op de dageraad bij de berg Fuji te aanschouwen.
De eerste zonsopgang van het jaar, bekeken vanaf een strand in Japan.
🍶 De Toso, of sake van het Nieuwjaar
Om te proosten op het nieuwe jaar dat begint, drinkt u de eerste sake van het jaar, genaamd Toso. Het is een rijstwijn met geneeskrachtige kruiden die geacht wordt een goede gezondheid te brengen. Onthoud dat sake een heilige drank is in Japan, die wordt beschouwd als de drank van de goden.
💸 De Otoshidama-enveloppen
Japanse kinderen ontvangen niet specifiek cadeaus met Kerstmis. Daarentegen worden zij op Nieuwjaarsdag door hun familie verwend. De Otoshidama zijn enveloppen die geld bevatten. Deze nieuwjaarsgeschenken worden aan kinderen gegeven totdat zij de leeftijd hebben om te werken en op hun beurt deze enveloppen uit te delen.
👉 Ontdek hoe de Japanners Kerstmis vieren in Japan!
😋 De eerste 3 dagen van januari
Van 1 tot 3 januari gaan de festiviteiten door met het proeven van heerlijke traditionele Japanse gerechten die elk een symbolische betekenis hebben. Tijdens familiebijeenkomsten is het gebruikelijk om traditionele spellen te spelen, zoals hanetsuki (een spel met houten rackets), vliegers op te laten of Japanse kaartspellen te spelen. Het nieuwe jaar staat ook synoniem voor geluk, zoals blijkt uit de grote belangstelling voor verrassingstasjes. Tot slot wordt er veel aandacht besteed aan de eerste gebeurtenissen van het jaar.
😁 Een gelukkig nieuwjaar wensen
Aan het begin van het jaar is het gebruikelijk om uw naasten een gelukkig nieuwjaar te wensen. Vanaf nieuwjaarsdag verandert de formule en zegt u niet langer Yoi otoshi o. Deze formule, die betekent dat men het naderende nieuwe jaar goed moet verwelkomen, zou immers geen zin meer hebben.
“Gelukkig nieuwjaar” in het Japans is “Akemashite omedeto” (Gefeliciteerd met het nieuwe jaar).
🍱 Japanse nieuwjaarsgerechten proeven
Om het nieuwe jaar in Japan te vieren, komen families drie dagen lang samen om heerlijke, vooraf bereide maaltijden te eten en tijd met elkaar door te brengen.
Osechi ryori is een assortiment van gerechten die speciaal voor de gelegenheid zijn ontworpen. De traditionele nieuwjaarsgerechten hebben allemaal een betekenis. U vindt er vis, zoete aardappel, maki’s, haringkuit, artisjok en Japanse specialiteiten die vreugde, gezondheid, rijkdom, vruchtbaarheid en andere nieuwjaarswensen symboliseren.
U kunt ook ozoni eten, een gerecht dat is geërfd van de samoerai uit de Heian-periode. Het is een soep, vergezeld van een mochi-rijstcake die een lang leven symboliseert. Pas op dat u er niet in stikt!
Voorbeeld van osechi ryori speciaal bereid voor het nieuwe jaar.
🥳 Verrassingstasjes kopen
De eerste drie dagen van januari haasten de Japanners zich naar de winkels om verrassingstasjes te kopen. Het gaat om tassen met een onbekende inhoud waarvan de waarde vaak veel hoger is dan de prijs. De meest verwachte zijn die van luxemerken. Vaak zijn er uren wachttijd nodig om te hopen een Fukubukuro of “gelukstas” te bemachtigen. Een ware marketingoperatie die de consumptie na de feestdagen weer op gang brengt.
Verrassingstassen of fukubukuro gevuld met goodies van Japanse anime. Foto van NihonBox op Twitter.
🥳 Geluk aantrekken met een Omamori
Kent u de Omamori? Dit amulet vol kracht, dat wordt verkocht in tempels en heiligdommen? Veel Japanners kopen dit talisman in de eerste week van januari om geluk aan te trekken.
🍀 Geluk voorspellen met de eerste droom van het jaar
In Japan is de betekenis van dromen in de eerste nacht van groot belang. Zo voorspelt uw eerste droom uw geluk tot aan het volgende jaar.
- Volgens de Hatsuyume-traditie wordt geacht dat de eerste droom van het jaar het geluk voorspelt dat u in de komende 12 maanden zult hebben. Als u droomt van de berg Fuji, een valk en… een aubergine, dan wordt het een heel goed jaar voor u! 🍆🗻😂
✍️ De eerste kalligrafie van het jaar schrijven
Traditioneel vindt de eerste kalligrafie van het jaar (Kakizome) plaats op 2 januari. In de archipel is het gebruikelijk om woorden van goed voorteken of een kort gedicht (haiku) te schrijven om uw wensen of goede voornemens kenbaar te maken.
Zoals u heeft begrepen, is het Nieuwjaar in Japan totaal anders dan onze oudejaarsavond, maar het biedt ons niettemin vele verrassingen. In het Land van de Rijzende Zon staan familie en tradities centraal. Dus, bent u klaar om deze bijzondere ervaring te beleven?


