De tenugui, een iconisch accessoire uit de Edo-periode, is een traditionele doek die zeer geliefd is bij de Japanners. Dit mooie stuk stof, versierd met motieven, heeft meer in zijn mars dan u denkt. Als zakdoek, verpakking of zelfs bandana… ontdek de vele toepassingen van de tenugui, van het tijdperk van de Tokugawa-shoguns tot vandaag.
Wat is een tenugui?
De term tenugui (手拭) betekent letterlijk “handdoek” en is een multifunctionele Japanse doek van katoen die u overal mee naartoe kunt nemen. Met een standaardformaat van 35 cm breed en 90 cm lang is de tenugui vaak versierd met traditionele Japanse motieven. Deze doek heeft geen zomen of vouwen, waardoor hij snel droogt. Elk exemplaar is uniek en wordt met de hand vervaardigd.
Een ambachtelijke vervaardiging
Allereerst wordt de stof gebleekt volgens de Wazarashi-methode, waardoor een zeer zachte textuur behouden blijft, ideaal voor de gevoelige huid. Vervolgens gebruiken ambachtslieden een traditionele verftechniek genaamd Chusen: ze plaatsen een sjabloon op de stof en brengen een laag lijm aan voordat ze de kleurstof eroverheen gieten. De verf hecht zich op de niet-bedekte oppervlakken, waardoor de motieven zichtbaar worden. Sommige doeken zijn ware artistieke creaties. De motieven worden dan met de hand met lijm getekend om de contouren af te bakenen. Zo kan men een strak kleurvlak of een verloop verkrijgen door twee tinten in dezelfde zone te mengen.
Bron: kamawanu.com
De geschiedenis van de tenugui
De tenugui verscheen rond de Heian-periode en werd gebruikt tijdens rituelen bij shintoïstische ceremonies. De katoenvezel werd destijds beschouwd als een kostbaar textiel dat voorbehouden was aan mensen van hoge rang. Het gebruik van deze doek verspreidde zich pas naar de rest van de bevolking vanaf het Edo-tijdperk, dankzij de opkomst van de katoencultuur. In die tijd werd hij gebruikt om de handen, het gezicht of het lichaam af te drogen, evenals als hoofdbedekking om het hoofd tegen stof te beschermen. In de loop der tijd heeft deze dunne katoenen doek vele toepassingen gekregen.
Een multifunctionele Japanse doek
Vroeger diende de tenugui als handdoek voor het lichaam in openbare badhuizen zoals de sento. Ook droegen arbeiders hem als hoofdbedekking om hun gezicht en haar tegen stof te beschermen. Hoewel de tenugui geleidelijk is vervangen door modernere uitrustingen, zijn sommige van zijn traditionele toepassingen behouden gebleven.
-
Kunstobject en bekendheid
Al eeuwenlang gebruiken acteurs van het Kabuki-theater en rakugo-vertellers (Japanse literaire voorstellingen) hem als rekwisiet. Ook vindt men tenugui met het mon (Japans embleem) van de artiest. Tot slot dient dit object in het Land van de Rijzende Zon als decoratie of reclamemateriaal.
-
Accessoire voor traditionele kleding
Opgerold als een hachimaki of als bandana maakt de tenugui traditionele kostuums compleet. Men ziet hem vaak tijdens matsuri (Japanse festivals). Bovendien dragen beoefenaars van vechtsporten en kendo hem op hun hoofd om zweet van hun voorhoofd te vegen. Japanse chef-koks dragen hem opgerold op hun voorhoofd als teken van vastberadenheid, zowel in luxe restaurants als op meer populaire plekken.
-
Alledaags voorwerp
De tenugui is een multifunctioneel stuk dat ideaal is voor het dagelijks leven. Deze ambachtelijke stof kan dienen als schort of als theedoek om de handen af te drogen. Door hem te vouwen, kunt u zelfs een brillenkoker of een knapzak maken.
-
Badtextiel
Zijn absorberende stof maakt hem geschikt als zakdoek, badhanddoek of handdoek voor sporters.
-
Verband op maat
Bij een verwonding kunt u hem ook gebruiken als gaasje of verband, omdat hij gemakkelijk met de hand te scheuren is.
-
Elegante verpakking
Tot slot is dit stuk stof zeer praktisch om alledaagse voorwerpen in te pakken en te vervoeren. U kunt bijvoorbeeld een fles, een bento-box of fruit inpakken voor uw lunchpauze. Ook wordt hij gebruikt als cadeaupapier, net als de furoshiki.
Hoe gebruikt u uw tenugui tegenwoordig?
Naast de traditionele toepassingen heeft de tenugui modernere functies in het dagelijks leven. Hier zijn enkele voorbeelden van creatief gebruik van deze multifunctionele doek.
-
Op het hoofd, als bandana
De tenugui is een trendy accessoire dat zeer geliefd is bij festivalgangers tijdens matsuri. Ook zien we hem steeds vaker in het haar van fashionista’s als haaraccessoire. Door hem meerdere keren te vouwen voor de gewenste dikte, schuift u hem onder uw haar en knoopt u hem boven op uw hoofd met een mooie knoop als een hoofdband.
-
Als stoffen mondkapje
De hoogwaardige stof van 100% katoen en de kleurrijke motieven maken van de tenugui een elegant en prettig te dragen mondkapje om bijvoorbeeld in de zomer te voorkomen dat u stof van de weg inademt.
-
In de keuken, als theedoek
Wanneer de tenugui versleten is, gebruikt u hem om de vaat af te drogen, groenten of fruit af te nemen, als handdoek of om schoon te maken.
-
In de badkamer, als handdoek
Dit textiel absorbeert goed en droogt snel, waardoor het een originele handdoek is die gemakkelijk in uw koffer past. De tenugui is zacht voor de huid en veel milieuvriendelijker, en kan ook een make-upreinigingsdoekje vervangen. U hoeft hem alleen maar af te spoelen met zeep en koud water.
-
Aan de muur, als decoratie
Deze strook stof biedt een perfect canvas voor hedendaagse ontwerpers en sommige tenugui zijn simpelweg prachtig. Eenmaal ingelijst kleedt deze doek uw muren aan en voegt hij een vleugje kawaii of zen Aziatische decoratie toe.
-
Op de eettafel
De tenugui kan worden gebruikt als tafelloper of als servet voor uw gasten. Deze tafeldecoratie voegt een verfijnd accent toe.
-
Dagelijks, als modeaccessoire
Gedragen als sjaal of foulard geeft dit item direct een chique touch aan uw outfit dankzij de mooie motieven.
-
Een origineel Japans cadeau-idee voor een kleine prijs
De tenugui is een ideaal klein cadeau om te geven, omdat hij zo onmisbaar is in Japan. Het is ook een uitstekend reissouvenir dat herinnert aan de Japanse cultuur.
De tenugui is verre van een oude lap; het is een symbool van de Japanse cultuur en ambacht met talloze toepassingen. In het Land van de Rijzende Zon wordt hij zowel gebruikt voor de persoonlijke verzorging als voor interieurdecoratie of het inpakken van voorwerpen. Dit maakt het een origineel cadeau om mee te nemen van uw reis naar Japan of om te scoren in onze winkel door onze tenugui-collectie te bekijken.
