Elk jaar op 5 mei staan de Japanse kinderen in het zonnetje in de archipel.
Kodomo no Hi is het traditionele kinderfeest in Japan en meer in het bijzonder voor jongens. Deze viering, die vroeger Tango no sekku werd genoemd, stamt af van het Chinese drakenbootfestival.
Het festival werd eerst aan het keizerlijk hof gevierd en werd in de Kamakura-periode het erfgoed van de samoerai. Vandaag de dag, tijdens deze feestdag die de Golden Week afsluit, geniet U met het gezin van culinaire specialiteiten en wenst U de kinderen een goede gezondheid toe door enkele rituelen te volgen.
Ontdek deze bijzondere dag die tradities met festiviteiten combineert.
Van China naar Japan, de evolutie van het kinderfeest
De Kodomo no hi, wat letterlijk vertaald kan worden als “de dag van de kinderen“, is een Japanse aanpassing van de Duanwu, het drakenbootfestival in China. Deze viering, die elk jaar op de 5e dag van de 5e maand volgens de Chinese kalender plaatsvindt, komt ook voor in andere Aziatische landen zoals Korea, Taiwan of Vietnam.
Het kinderfeest dat voorheen « Tango no sekku » 端午の節句 werd genoemd, werd tijdens het bewind van keizerin Suiko in Japan geïntroduceerd. Sinds de Nara-periode werd het gevierd aan het keizerlijk hof, net als de andere festivals die de seizoenen markeerden (Gosekku). Op deze feestdag werden boogschietwedstrijden en paardenraces georganiseerd en gaf men elkaar geneeskrachtige planten die geacht werden boze geesten te verjagen.
Illustratie die het kinderfeest in Japan voorstelt, afkomstig uit het boek “Famous Japanese Festivals”, 1962.
In het begin, het irisfestival…
Oorspronkelijk werd de vijfde maand beschouwd als de ongelukkigste van het jaar en de inwoners hadden de gewoonte om zuiveringsrituelen uit te voeren om het noodlot af te wenden. Het was ook het seizoen van het rijst planten en men bad voor goede oogsten.
Tijdens dit festival, ook wel Shobu no sekku (feest van de geurige lis of irisfestival) genoemd, gebruikte men planten zoals kalmoes, irisbladeren en bijvoet, die bekend stonden om het verjagen van demonen. Zo hingen de mensen takken aan de daken en kransen aan de deuren om de huizen te beschermen.
Vervolgens, de dag van de jongens…
In het Kamakura-tijdperk, toen de militaire macht opkwam, werd het Tango no sekku een symbolische ceremonie om de waarden van de krijgers te bestendigen. Traditioneel gaven samoerai hun zonen harnasaccessoires cadeau. Het is ook in deze periode dat men irisbaden nam en kalmoessake dronk.
Onder het bewind van de shoguns uit de Edo-periode nam de viering in omvang toe in het Land van de Rijzende Zon. Stap voor stap werd het irisfeest de dag van de jongens. Men viert er moed, kracht en vastberadenheid.
Tot slot, het kinderfeest!
Het Tango no sekku, hernoemd tot Kodomo no hi, evolueerde in 1948 tot een nationale feestdag en vrije dag om alle kinderen (jongens en meisjes) van het land te eren. De officiële datum valt op 5 mei van de gregoriaanse kalender.
Voor de Japanners is deze speciale dag de gelegenheid om alle kinderen een goede groei en een gelukkige toekomst toe te wensen.
Bron: ukiyo-e.org
🎏 Het Koinobori-festival
Elk jaar, tijdens Kodomo no Hi, staat de koikarper in het middelpunt. De sterke symboliek van dit mythische dier in Japan ligt aan de basis van de koinobori, u weet wel… die visvormige banieren die u overal ziet.
De koikarper, symbool van doorzettingsvermogen en succes
De betekenis van de koikarper is erg belangrijk in de Japanse cultuur. Dit waterdier drukt de waarden van doorzettingsvermogen en moed uit die men aan kinderen wil meegeven.
Volgens een Chinese legende zouden deze vissen, begiftigd met een wilskracht en een kracht die buiten het gewone treden, de Gele Rivier tegen de stroom in zijn opgezwommen door obstakels te overwinnen om vervolgens in draken te veranderen.
De koinobori, embleem van de dag van het kind
De Koinobori zijn windzakken van papier of stof in de vorm van een karper, die aan een bamboe paal worden gehesen. Als u naar Japan gaat, zult u waarschijnlijk talloze Koï-vliegers boven rivieren en in parken zien zweven. Een groots spektakel!
Deze banieren verschenen in de Edo-periode bij kooplieden en ambachtslieden. Tegenwoordig hangen alle inwoners koinobori aan de gevels van hun huis of op hun balkon. Elke vis symboliseert een gezinslid. Bovenaan worden de ouders vertegenwoordigd door grote karpers, de zwarte voor de vader en de rode voor de moeder. De kleine vissen staan voor de kinderen. Gekleurde linten genaamd “fukinagashi” worden soms toegevoegd om de rivier te verbeelden.
🎎 De rituelen van Kodomo no Hi
Tijdens de dag van de kinderen beoefenen de Japanners oude rituelen die zijn overgeleverd vanuit het irisfestival en de cultuur van de samoerai.
Naast het ophangen van koi nobori aan de buitenkant van huizen of in tuinen, stellen zij miniatuurreplica’s van harnashelmen of poppen tentoon in een nis (tokonoma). Al deze objecten symboliseren de bescherming, de gezondheid en de kracht die men zijn kind toewenst.
🗡 De kabuto, een erfgoed van de samoerai
Zoals wij hebben gezien, heeft de militaire kaste zich min of meer het Tango no sekku-festival toegeëigend in de Kamakura-periode. Misschien omdat het woord shobu, dat verwijst naar de kalmoes, ook “krijgsgeest” betekende.
Zo boden samoerai op de vijfde dag van de vijfde maanmaand onderdelen van hun harnas aan hun zonen aan en riepen zij de goede gezondheid van het kind aan om hun clan voort te zetten.
Vandaag de dag stellen families nog steeds een replica van een Kabuto tentoon in hun huis in de aanloop naar 5 mei. De helm wordt soms door jongens gedragen op de dag van het feest. Tegenwoordig wordt de kabuto steeds vaker vervangen door een gogatsu ningyō (meipop) of een beeldje van een krijger.
🧒 Kintaro, de legendarische kleine jongen
Tijdens Kodomo no Hi versieren families hun huis of de Tokonoma met poppen of beeldjes van Kintaro, een personage uit de Japanse folklore.
Volgens de legende was Kintaro een moedige jonge jongen met een uitzonderlijke kracht en een robuuste gezondheid. Hij werd geadopteerd door de heks Yama-Uba nadat hij verdwaald was in het bos, en de jongen vocht tegen demonen en communiceerde met dieren. Hij stond bekend om het gevecht met een reuzenkarper. Merk op dat het personage Kintaro ook wordt geassocieerd met Sakata no Kintoki, een uitmuntende krijger die echt heeft bestaan in de Heian-periode.
🌿 De geurige planten
Nog steeds hangen Japanners takken van kalmoes bij de ingang van hun huis en soms op de daken om boze geesten te verjagen.
🛀 Het zuiveringsbad met iris
Volgens een oude traditie zou het nemen van een irisbad beschermen tegen ziekten en demonen. Daarom duiken veel kinderen op 5 mei in water dat geparfumeerd is met stengels van de iris. Evenzo, als u naar Japan reist, bieden sommige openbare baden de mogelijkheid om deze geurervaring te beleven.
🍸 De kalmoes-sake
Tijdens de dag van het kind is de traditionele drank die geluk en gezondheid zou moeten brengen, de met iris gearomatiseerde sake.
🍙 De Japanse gebakjes
Kinderen en families eten Japanse gebakjes die speciaal voor deze gelegenheid zijn gemaakt.
- De kashiwa mochi: rijstcake gevuld met gezoete rode bonen, verpakt in een eikenblad
- De chimaki: gebakje van kleefrijst bedekt met een bamboe blad en gestoomd.
🎁 De gegeven geschenken
Tijdens het eerste Tango no sekku, genaamd Hatsu sekku, is het de gewoonte dat de grootouders van moederskant een meipop of een miniatuur samoeraihelm cadeau doen. Het kind kan ook beeldjes van Kintaro of koikarpers ontvangen. Het zijn dezezelfde voorwerpen die elk jaar op 5 mei worden tentoongesteld.
Kodomo no Hi, of de dag van het kind, is een dag waar jonge jongens reikhalzend naar uitkijken, net zoals het Hina matsuri voor jonge meisjes. Meer dan zomaar een feest, is deze viering bedoeld om kinderen traditionele waarden bij te brengen en hen tegelijkertijd geluk te wensen.
