De geisha wordt vaak onterecht verward met een courtisane, maar zij definieert zich door haar beoefening van de traditionele Japanse kunsten. Zij verkoopt haar talenten om gezelschap te houden en rijke zakenlieden te vermaken tijdens speciale gelegenheden zoals banketten of prestigieuze avonden. Dans, muziek, conversatie; geisha’s verzamelen artistieke en sociale kwaliteiten. Zij onderscheiden zich door hun verfijning, hun algemene ontwikkeling en hun schoonheid.
Ontdek de mysterieuze en voluptueuze wereld van de geisha en hun rol in het behoud van eeuwenoude tradities.
❔ Betekenis van het Japanse woord “geisha”
De naam “geisha” is samengesteld uit twee karakters die vertaald kunnen worden als “kunst” en “persoon”. Letterlijk betekent het woord “Persoon die de kunsten beoefent“. De geisha is dus in de eerste plaats een Japanse artieste. Zij beschikt over de essentiële vaardigheden om haar klanten te vermaken en tegelijkertijd de voorouderlijke tradities in ere te houden. De geisha maakt, door haar fijngevoeligheid en kracht, deel uit van de wereld van bloemen en wilgen (karyūkai).
Leerling-geisha (maiko) in een geishahuis (okiya) onder toezicht van de “moeder” (okâsan).
🌸 Oorsprong en evolutie van het beroep van geisha
Het concept van de artistieke muze verscheen voor het eerst in 794 onder het bewind van keizer Kamu, die danseressen uitnodigde om de samurai en krijgers te vermaken. Het is deze combinatie van kunst en entertainment die later de geisha’s voortbracht zoals we die vandaag de dag kennen.
De trend ontwikkelde zich tijdens het Edo-tijdperk in de oude hoofdstad van Japan. Beetje bij beetje cultiveerden de danseressen andere talenten zoals zang, poëzie, klassieke muziek en de kunst van het converseren. Zij werden vaak uitgenodigd voor banketten (ozashiki) als gezelschapsdames om sake te serveren en de adellijke clientèle te vermaken.
Wist u dat de eerste officiële geisha’s mannen waren? Vele vrouwen, onna geisha genoemd, sloten zich vervolgens aan bij het beroep totdat zij in de meerderheid waren. Pas vanaf 1800 werd het beroep exclusief vrouwelijk.
In de loop der jaren werd het beroep van geisha officieel erkend en volgde er een zeer strikte gedragscode. De groei van het beroep wordt geassocieerd met de opkomst van theehuizen.
Foto’s van geiko in de Ryuhonji-tempel. ©kyoto flowertourism/Flickr.
Terwijl er tijdens de Edo-periode en tot aan de Tweede Wereldoorlog honderdduizenden waren, worden geisha’s steeds zeldzamer. Er waren er nog maar 15.000 in de 19e eeuw en vandaag de dag zijn er nauwelijks 200, voornamelijk in de wijk Gion.
Tijdens de oorlog sloot de regering namelijk de “bloemenwijken” om de geisha’s in de fabrieken te laten werken. Bovendien zijn jonge meisjes tegenwoordig verplicht om de middelbare school af te maken voordat zij voor dit beroep kiezen.
Hoewel het aantal professionals sterk is afgenomen in vergelijking met vroeger, lijkt er een heropleving te zijn dankzij de media. Zo is het aantal leerling-geisha’s (maiko) groeiende.
👉 De rol van de geisha
De geisha, ook wel geiko genoemd, is een gastvrouw die de traditionele Japanse kunsten beheerst. Toegewijd aan haar land, belichaamt zij op zichzelf de folklore en de Japanse cultuur met verfijning en elegantie. Met een verzorgd uiterlijk presenteert zij een perfecte esthetiek, met een bewerkte make-up, een onberispelijk knotje, een zijden kimono en een waaier die zij met verve hanteert.
De geisha beheerst dans, zang en muziek. Zij speelt de shamisen (snaarinstrument) en de taiko (trommel). De theeceremonie, spelletjes, poëzie, calligrafie en de kunst van het converseren hebben geen geheimen voor haar. Bovendien is haar algemene ontwikkeling bijzonder rijk. Tot slot werd de geisha tot de 20e eeuw beschouwd als een mode-ambassadrice.
Deze gastvrouwen hebben dus alle kwaliteiten die nodig zijn om u een uitstekende tijd te bezorgen door zowel uw ogen als uw geest te verwonderen. Zij werken voornamelijk in theehuizen (ochaya) en restaurants om banketten op te luisteren en welgestelde klanten te vermaken.
Geïntegreerd in de kringen van invloedrijke mannen en als bewaarders van Japanse gebruiken, spelen zij een belangrijke rol in de samenleving. Bovendien wordt dit beroep zeer gerespecteerd in het Land van de Rijzende Zon, waar het gezelschap van een geisha een groot voorrecht blijft.
🙈 Verwarring tussen geisha en prostituee
Hoewel geisha’s bij uitbreiding vaak worden gereduceerd tot prostitutie, vooral in de geest van westerlingen, is deze praktijk sinds de 18e eeuw officieel uitgesloten van het beroep.
De verwarring komt door verschillende factoren. Ten eerste deelden geisha’s en prostituees dezelfde wijken. Dat wil zeggen de kagai, of straten gewijd aan het plezier. Net als courtisanes bezochten zij dezelfde theehuizen, in dienst van een welgestelde clientèle.
Hoewel oorspronkelijk uitgesloten van het beroep, waren seksuele gunsten mogelijk. Het was in het Edo-tijdperk gebruikelijk om deze praktijken toe te staan of zelfs de maagdelijkheid van geisha’s voor een hoge prijs te verkopen.
Aan de andere kant hadden sommige prostituees van hoge rang een manier van kleden en opmaken die leek op die van geisha’s.
Tot slot hebben de media bijgedragen aan de verspreiding van vooroordelen via literaire en cinematografische werken zoals Memoirs of a Geisha.
Hoe dan ook, prostitutie maakt geen deel uit van de functies van de geisha’s van vandaag.
✍ Opleiding van de geisha
Niet iedereen kan zomaar geisha worden. Hoewel veel jonge Japanse meisjes ervan dromen geisha te worden, vereist het beroep minstens 5 jaar training en een zeer strikte leertijd.
Vroeger kwamen kleine meisjes al op 6-jarige leeftijd in de geishahuizen (okiya) terecht. Dat tijdperk is gelukkig voorbij. Men moet namelijk minimaal 15 jaar oud zijn en de middelbare school hebben afgerond om geisha te worden.
Foto’s van maiko in de Ryuhonji-tempel. ©kyoto flowertourism/Flickr.
Gedurende 5 jaar leren de leerling-geisha’s (maiko) alle gedragscodes die bij het beroep horen. Zij bestuderen de regels van wellevendheid, de kunst van het kleden, het opmaken, de manier van staan, bewegen en elegant zitten. Doet dit u niet een beetje denken aan Miss France?
Zij leren ook traditionele kunsten zoals dans, zang, theeservice, bloemschikken of literatuur. Aan het einde van hun opleiding blinken de geisha’s uit in alle artistieke domeinen.
De maiko vergezellen de geiko in hun dagelijks leven en naar hun afspraken. Zij onderhouden een sterke band met hun oudere zus en leren hun plek te vinden in de zeer gesloten gemeenschap van de bourgeoisie.
👘 Gedragscode van de geisha
Talrijke regels beheersen het leven van de geisha’s. Hun plicht tot verfijning dwingt hen namelijk om al hun gebaren te controleren om deze zeer strikte code te respecteren. Zo zijn de jonge vrouwen niet vrij om te gaan waar ze willen of te doen wat ze willen, omdat zij verplicht zijn specifieke criteria te volgen die de tradities respecteren.
Geishahuis
Over het algemeen wonen geisha’s in de okiya van de bloemenwijken (hanamachi) in Kyoto. Deze huizen bestaan uit een moeder (okâsan) en verschillende geisha’s die onder hetzelfde dak wonen, soms met personeel om te helpen bij het koken of schoonmaken. De okâsan voedt de jonge meisjes op en neemt hen onder haar hoede tijdens hun opleiding.
Bekijk in de video de voorbereiding van een geiko:
<
Traditionele make-up
Geisha’s en in het bijzonder maiko’s hebben een zeer herkenbare make-up. De teint is bedekt met wit met behulp van rijstpoeder om aan Japanse maskers te doen denken. De mond is gedeeltelijk rood gekleurd. De blik wordt geaccentueerd met zwart met vleugjes rood in de ooghoeken en op de wenkbrauwen. Sommige geisha’s kleuren hun tanden zwart (vroeger een teken van schoonheid in Japan). We zijn het erover eens, smaken verschillen 😅
De make-up van meer ervaren geisha’s is discreter om hun natuurlijke schoonheid te onthullen en in tegenstelling tot de maiko die haar bovenlip wit laat, zal alleen deze laatste gekleurd worden, een teken van een voltooide geisha.
Kapsel
Zij dragen lang zwart haar opgestoken in een traditioneel knotje, vastgehouden door spelden en versierd met bloemmotieven. Tegenwoordig gebruiken de meeste geisha’s een pruik om hun haar niet te beschadigen en een onberispelijk resultaat te krijgen zonder al te veel moeite. De kapsels van ervaren geisha’s zijn minder uitgebreid dan die van maiko’s.
Kleding
Elk detail van de outfit onthult de ervaring en de rang van de geisha’s. U moet weten dat sommige kostuums meer dan 20 kg wegen! Maiko’s dragen een kleurrijke traditionele kimono met een brede, zeer opvallende riem (obi), terwijl geiko’s een discretere outfit dragen met soberdere motieven. De sandalen, of geta, zijn voorzien van meer of minder dikke zolen van hout. Deze geven de rang van de geisha aan, net als de kleur van de bandjes.
Dagindeling van een geisha
Gedurende de dag ontwikkelt de geisha haar artistieke en culturele vaardigheden om altijd op topniveau te blijven. Zij besteden ook vele uren aan het verzorgen van hun uiterlijk. Aan het eind van de middag begeven zij zich discreet naar de theehuizen via de kleine straatjes om welgestelde zakenlieden te ontvangen.
📌 Praktische vragen: Geisha’s ontmoeten
Wilt u tijdens uw volgende reis naar Japan een geisha ontmoeten om uzelf onder te dompelen in de Japanse folklore en de Japanse mythe te doorgronden? Weet allereerst dat deze gezelschapsdames zeer zeldzaam zijn geworden, maar u kunt ze nog steeds zien, vooral in de wijk Gion waar zij wonen.
Waar kunt u geisha’s zien?
Geisha’s en maiko’s vindt u voornamelijk in Kyoto en meer specifiek in de hanamachi zoals Gion, Pontochō, Kamishichiken en Miyagawachō.
Als u de middelen heeft, raad ik u aan om de diensten van een geisha te boeken bij een theehuis, restaurant of hotel. Soms moet u goede contacten hebben om dit voor elkaar te krijgen, omdat de meeste klanten worden gekozen op aanbeveling.
Anders kunt u ze soms tegenkomen tijdens een wandeling in Gion, ‘s avonds wanneer de geisha’s naar hun werkplek gaan of hun werk afronden.
Het is ook mogelijk om een geisha-show te zien tijdens openbare of toeristische optredens. Als de oude hoofdstad niet op uw route ligt, kunt u ze bijvoorbeeld ook zien in de hanamachi van Tokio in Asakusa, Shimbashi of in de wijk Kagurazaka.
Tarief van een geisha
U moet weten dat het tarief zeer hoog is. Reken op minimaal 2000 tot 8000 yen voor een show en drie keer zoveel voor een privéoptreden. Bovendien ontvangt u de factuur kort na de avond. Vergeet niet dat het een groot voorrecht is en dat deze gezelschapsdame u een magisch moment zal bezorgen dat u zich nog lang zult herinneren.
Nu weet u alles over geisha’s en hun mysteries. Als ware kunstenaressen blijven deze mooie en getalenteerde vrouwen zowel Japanners als toeristen dromen. U weet maar nooit, misschien heeft u het geluk er een tegen te komen tijdens uw volgende reis naar Japan?
