Als er één kami is die door iedereen in Japan wordt vereerd, dan is het wel de godin Amaterasu, het mythische symbool van de Rijzende Zon en daarmee van het land zelf.
Amaterasu, de Japanse zonnegodin, is de belangrijkste godheid van de shinto-religie. In de Japanse mythologie staat de godheid van het hemelse licht erom bekend dat zij zich ooit in een grot verborg, waardoor Japan in duisternis en ellende werd gestort.
De legende van Amaterasu is direct verbonden met de keizerlijke familie, aangezien de Japanse keizers zouden afstammen van deze kami of Japanse godheid. Er zijn talloze heiligdommen aan haar gewijd, zoals de Ise Jingu-schrijn, een van de meest heilige plaatsen van de archipel.
Een focus op de meest stralende nationale godheid van Japan!
🌞 De zonnegodin, de hoogste Japanse godheid
De Japanners vereren de zonnegodin meer dan wat ook; zij brengt licht en warmte, van de eerste zonnestralen in de ochtend tot aan de schemering.
Afbeelding van de godin Amaterasu door Joycee-Joe op DeviantArt
De geboorte van Amaterasu
Heel lang geleden, nog voordat de wereld bestond, verschenen Izanagi en Izanami, twee kami die het universum schiepen. Terwijl Izanagi een bad nam om zich te zuiveren van het Rijk der Doden en zijn linkeroog waste, bracht hij de prachtige zonnegodin Amaterasu voort. Haar broers Tsukuyomi en Susanoo zouden respectievelijk uit het rechteroog en de neus van de scheppende god zijn ontstaan.
De godin had een rustig en stralend temperament, in tegenstelling tot haar broer Susanoo, de god van de zee en de stormen 💨, die onstabiel, vurig en impulsief was.
Okami Amaterasu werd door haar vader uitgezonden om te heersen over de hoge hemelvlakte of het Rijk der goden, genaamd Takama-ga-hara. De hemelse koningin stond aan de basis van de rijstbouw, de teelt van tarwe 🌾 en de zijderupsen. Dankzij haar werd Japan overspoeld met licht en groeiden de oogsten in overvloed.
Een zeer bekende Japanse mythe vertelt hoe de Japanse godin zich beschermde tegen haar meedogenloze broer Susanoo door zich in een grot terug te trekken.
🕯 De legende van de hemelse grot
Terwijl Amaterasu vredig over het rijk van de kami (Japanse godheden) regeerde, was haar broer Susanoo door de god Izanagi verbannen uit Takama-ga-hara. Omdat hij extreem jaloers was op de privileges van zijn zus, zocht de storm-kami haar op met de intentie haar uit te dagen.
Vanaf dat moment begon een fel gevecht tussen hen. Susanoo, in de greep van woede, verwoestte het rijk van de vorstin, vernielde de rijstvelden, liet zijn uitwerpselen achter en vilde een goddelijk paard. Dat was nogal wat! Voor Amaterasu was het teveel en geconfronteerd met de excessen van haar jongere broer besloot zij zich in een grot op te sluiten.
Het is niet bekend hoe lang de godin zich in de hemelse grot verborg 🙈. Gedurende deze periode was heel Japan in duisternis en chaos gehuld. Er moest een oplossing worden gevonden om het licht terug te brengen. Daarom bedacht de raad van kami een plan om de mooie Amaterasu naar buiten te lokken. Ze moesten haar nieuwsgierigheid opwekken met dans en gelach. Hiervoor organiseerden ze een feest met de godin van de vrolijkheid, Ama no Uzume, als eregast.
Aangetrokken door het lawaai en de levendigheid, liet de zonnegodin, aanvankelijk achterdochtig, zich meeslepen door haar nieuwsgierigheid. Ze ging kijken wat er buiten gebeurde door de zware steen die haar grot afsloot opzij te duwen. Echter, er was een spiegel vlak voor haar grot geplaatst en de godheid was meteen verblind door haar eigen reflectie 🤭. Zo werd ze door de goden uit haar schuilplaats gehaald. En het licht verlichtte Japan opnieuw.
Amaterasu komt uit de grot, getekend door Shunsai Toshimasa (19e eeuw).
Als straf werd Susanoo verbannen naar de Aarde, een ellendige planeet. Dat is overigens hoe hij de draak Yamata-no-Orochi versloeg, het monster dat hem beroemd maakte. Later slaagde hij erin vergeving te krijgen van zijn zus door haar een heilig zwaard aan te bieden.
👑 Amaterasu en de keizerlijke familie
Vroeger werd de Japanse keizer beschouwd als een ware god. Men zei dat hij een afstammeling was van de godin Amaterasu, wat hem bij uitbreiding het goddelijk recht gaf om over Japan te regeren. Dit geloof was wijdverspreid tot aan het einde van de Tweede Wereldoorlog.
🗡 De 3 keizerlijke schatten
Volgens de kronieken van de Kojiki (verzameling van oude mythen over de oorsprong van Japan), zou de godin haar kleinzoon naar de Aarde hebben gestuurd om daar te regeren. Het gaat om de beroemde Ninigi, voorvader van de gehele keizerlijke dynastie. Amaterasu gaf hem een zwaard, een spiegel en een juweel. Voorwerpen die de 3 heilige schatten van Japan werden.
Elk insigne heeft een bijzondere symboliek.
- Het zwaard Kusanagi-no-Tsurugi, geschonken door Susanoo om vergeving te vragen, symboliseert het delen.
- De spiegel, genaamd Yata-no-Kagami, is het voorwerp dat de godin in staat stelde haar grot te verlaten. Het belichaamt wijsheid.
- Ten slotte staat het juweel of magatama voor goedheid en onderwijs.
Deze heilige voorwerpen werden overgedragen aan de eerste keizer en zoon van Ninigi, genaamd Jinmu, en zorgvuldig bewaard.
Naast de moedergodin van de keizerlijke lijn te zijn, belichaamt Amaterasu de orde, een van de fundamentele voorschriften van de shinto-religie. Het is dan ook logisch dat zij het embleem van de natie werd. Bovendien staat zij op de Japanse vlag 🇯🇵 in de vorm van een rode schijf die de zon voorstelt.
⛩ De cultusplaatsen van de Japanse godin
Onder de vele cultusplaatsen gewijd aan de Japanse zonnegodin kunnen we de beroemde Ise-schrijn noemen, gelegen in het zuiden van het eiland Honshu.
De Ise-schrijn (©rtbf.be)
Bestaande uit de Naiku (binnenste schrijn gereserveerd voor de godin Amaterasu) en de Geku (buitenste schrijn gewijd aan Toyouke), wordt deze plek volledig herbouwd om de twintig jaar, volgens een oude shinto-traditie. Merk op dat de tempel van Ise de beroemde spiegel Yata-no-Kagami zou herbergen die Japan van de duisternis redde.
De Amano Yasugawara-schrijn in Takachiho op het eiland Kyūshu is eveneens gewijd aan de godheid Amaterasu Omikami. Men zou er de beroemde grot vinden waarin de godheid zich zou hebben verborgen. Een geloof zegt dat als u daar een stapel stenen neerlegt en een wens uitspreekt, deze uitkomt.
👁 Verschijningen van de godin in de popcultuur
Amaterasu is de belangrijkste godheid van de Japanse mythologie. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de popcultuur zich erdoor laat inspireren. Verwijzingen naar de kami verschijnen regelmatig in manga’s, anime’s of videogames in de vorm van personages, superhelden, krachten of zelfs machines.
Amaterasu, afgebeeld als een witte wolf, in de videogame Okami
In de manga Noragami is Amaterasu de oppergodin van alle godheden. De naam van de godheid duidt ook op een gevechtstechniek die vuur gebruikt in de manga Naruto. Nog origineler is dat Amaterasu zelfs de naam is van de fabriek die Tokio van energie voorziet in de animatieserie Fire Force. We vinden haar ook terug in de videogame Okami in de gedaante van een witte wolf genaamd Okami Amaterasu.
Hoewel Amaterasu niet de eerste scheppende kami van Japan is, blijft zij de beroemdste godheid van de shinto-religie. Vereerd door het Japanse volk als spirituele entiteit en als voorouder van de keizerlijke familie, neemt de Japanse godin een belangrijke plaats in de Japanse cultuur in. En ja, wat zou het land van de Rijzende Zon zijn zonder haar hemelse licht?
