In Japan zijn sommige feesten absoluut niet te missen. Dat geldt zeker voor het Setsubun-festival, dat jong en oud veel plezier bezorgt! Op deze speciale dag, die de overgang van de winter naar de lente markeert, vieren de Japanners het nieuwe seizoen.
Demonenjacht, geluksbrengende maki, ontdek de bijzondere tradities van Setsubun en de bijbehorende folklore.
🌱 Op 3 februari vieren we de komst van de lente
Elk jaar kondigt het Setsubun matsuri in Japan de komst van de lente aan en het begin van het nieuwe jaar, volgens de oude maankalender. Dit traditionele Japanse feest, bekend om het werpen van bonen, vindt plaats op de laatste dag van de winter. Het valt meestal op 3 februari, maar dit kan per jaar een dag verschillen, afhankelijk van de stand van de sterren. Op deze datum viert men risshun (het begin van de lente) en verheugt men zich op deze periode van vernieuwing waarin de pruimenbomen bloeien. De straten worden geteisterd door kwaadaardige wezens genaamd oni die kinderen angst aanjagen. De wijken komen tot leven en men ziet processies, dansen en andere folkloristische rituelen rondom gebedshuizen. Elk jaar wil de traditie van Setsubun dat men de demonen verjaagt en het geluk in huis uitnodigt. Het is ook een gelegenheid om iedereen in uw omgeving een goede gezondheid toe te wensen.
🏹 Setsubun, een feest om demonen te verjagen
De oni zijn de demonen uit de Japanse folklore die lijken op oger-achtige wezens die rechtstreeks uit de onderwereld komen. Deze nare wezens zouden de oorzaak zijn van vele kwalen, zoals ziekten en rampen die de mensheid teisteren. Maar met de komst van de lente duiken de oni weer op.
De traditie van mame-maki
De demonenjacht is een gewoonte die voortkomt uit een populair verhaal en een woordspeling. Dit ritueel heet mame-maki, wat « het werpen van sojabonen » betekent. Het woord 豆 « mame » wordt op dezelfde manier uitgesproken als de kanji 魔目 en 魔滅, die respectievelijk « demoon » « oog » en « demoon » « vernietiging » betekenen. Het concept? De boze geesten wegvegen die het huis willen binnendringen en geluk aantrekken in het gezin.
Om dit te doen, gooien de Japanners met sojabonen door het raam of binnen in huis. Deze bonen zouden namelijk de kracht hebben om deze vreselijke wezens te vernietigen. Tegelijkertijd spreken ze de magische formule uit: « Oni wa soto! Fuku wa uchi! », wat betekent: « Demonen naar buiten! Geluk naar binnen! ». Op deze manier verdwijnen de negatieve krachten en de slechte dingen van het afgelopen jaar, waardoor er ruimte ontstaat voor positiviteit.
In de aanloop naar het Setsubun-festival liggen de kombini vol met oni-maskers en zakjes geluksbonen (fuku-mame) van allerlei merken om de ceremonie voor te bereiden. Op de dag zelf worden de bonen geroosterd en in een vierkante kom van hout gelegd om als « munitie » voor de jagers te dienen, voordat ze worden opgegeten.
Bij deze gelegenheid draagt het gezinshoofd of een andere vrijwilliger een oni-masker om de rol van de demon te spelen. Hij wordt opgejaagd door de kinderen met geroosterde sojabonen (mame). Daarna eet iedereen evenveel bonen als zijn leeftijd, en soms één extra voor de zekerheid. Deze traditie zorgt voor gezondheid en geluk voor de twaalf maanden die volgen.
🐟 Vis om demonen op afstand te houden
Er worden ook andere rituelen gebruikt om demonen af te weren. In sommige regio’s hangen bewoners een krans van hulst met een kop van een Iwashi-vis aan hun deur. Dit puntige en stinkende amulet is ideaal om demonen op afstand te houden, en niet alleen dat 😉
⛩ Setsubun vieren in een tempel of heiligdom
De avond voor de lente organiseren tempels en heiligdommen traditionele ceremonies voor Setsubun. Tijdens het mame-maki nodigen sommigen beroemdheden uit, zoals sumoworstelaars, maiko (geisha-leerlingen) of idolen, om gezegende bonen en andere prijzen naar de menigte te gooien. De festiviteiten gaan door met traditionele dansen, grote vuren en andere folkloristische rituelen. Natuurlijk dringen de oni-demonen de locaties binnen, tot groot genoegen van de kinderen. Mis in Tokio de ceremonie bij de Senso-ji of Zojo-ji tempels niet! Ga in de buurt van Nara naar het Kasuga Taisha-heiligdom voor het Setsubun Mantoro. Tot slot bieden in Kyoto het shinto-heiligdom Yoshida-jinja en de tempels Mibu-dera en Rozan-ji een feestelijke sfeer.
🍀 De traditie van Ehomaki voor geluk
Tijdens het Setsubun-feest is de demonenjacht niet de enige traditie die de dag bepaalt. ‘s Avonds is het gebruikelijk om een ehomaki te eten, een soort futomaki uit Osaka, die geluk brengt. Maar let op: om de magie te laten werken, moet u bepaalde regels volgen. Ten eerste moet de ehomaki bestaan uit 7 ingrediënten om de 7 geluksgoden Shichifukujin te eren.
Vervolgens moet deze lange opgerolde sushi in een heel specifieke richting (eho) worden gehouden, bepaald door de tekens van de Chinese dierenriem. Tot slot moet de maki in zijn geheel worden opgegeten zonder te praten. Vergeet niet om een wens te doen terwijl u geniet van dit heerlijke traditionele gerecht.
🙋♂️ Hoe maakt u een ehomaki?
U heeft sushirijst en zeven ingrediënten naar keuze nodig. Dit kan avocado, komkommer, wortels, spinazie, champignons, omelet, garnalen of wat u maar wilt zijn. De ingrediënten zijn rauw of bereid in een saus op basis van soja, suiker, sake en mirin, en worden vervolgens met de rijst in een vel nori-wier gerold.
De ehomaki is niet het enige gerecht dat men de avond voor de lente eet. In sommige regio’s eet men setsubun soba (boekweitnoedels), gegrilde sardines « setsubun iwashi » of andere gastronomische specialiteiten die voor de gelegenheid zijn bereid.
🇨🇳 De oorsprong van het Setsubun-festival
Oni verjaagd door bonen, door Hokusai. Bron: Wikipedia
Vroeger was Setsubun een Chinees feest dat aan het begin van de Heian-periode door de adel van het keizerlijk hof werd geïntroduceerd. Tijdens deze viering, bekend als tsuina, schoot men met pijl en boog of dreef men demonen uit door met bonen te gooien. Setsubun kreeg zijn huidige vorm in de Muromachi-periode voordat het in de Edo-periode populair werd dankzij een beroemd verhaal waarin een oni wordt vernietigd door het werpen van sojabonen.
In het Land van de Rijzende Zon betekent Setsubun 節分 « seizoensverdeling ». De naam komt van de knopen van de bamboe, die in de Japanse cultuur de overgang van de seizoenen symboliseren. Volgens een geloof zijn boze geesten meer aanwezig tijdens de wisseling van de seizoenen, een periode waarin men vaak ziek wordt. Daarom verjaagt men ze de avond voor dit kantelpunt om een nieuwe cyclus met een schone lei te beginnen. Oorspronkelijk was er een ceremonie voor de vier seizoenen: herfst, winter, lente en zomer, maar alleen de viering aan de vooravond van risshun is behouden gebleven. Vandaag de dag wordt Setsubun in familieverband gevierd en op openbare plaatsen zoals tempels, heiligdommen of scholen, tot groot genoegen van iedereen.
Bron: Wikipedia
Setsubun in Japan is een beetje zoals Maria-Lichtmis, wat het einde van de winter symboliseert. Op deze feestdag, die geen officiële vrije dag is, houdt men tradities in ere en geniet men van lekker eten. En wat als u er gebruik van zou maken om van uw eigen oude demonen af te komen, volgens de methode van het bonen werpen?
